Con vờ chính là quán quân chết yểu trong thế giới côn trùng. Đại đa số chúng từ ấu trùng trở thành côn trùng thực thụ chỉ có thể sống được mấy giờ đồng hồ.

Vùng Châu thổ  sông Hồng, Cứ vào dịp những vườn đậu, vườn cà ,ra hoa  , cũng là lúc trắng xóa cả dòng sông những con Vờ Vờ quần quýt  rủ nhau  tìm bạn tình  để….  “giao duyên” làm nên một lễ hội tình yêu. Những giây phút thăng hoa ngắn ngủi của một kiếp phù  sinh tích hợp nên những  giá trị đặc sắc của sông Hồng  khiến người Hà Nội luôn  nhớ về ký ức tuổi thơ trong những ngày đi bắt Vờ Vờ   dọc một triền sông.

Dòng lưu của sông Hồng chảy qua phía đông Hà Nội  còn tạo ra nhiều giá trị khác biệt rất khó định tính .Nhưng cũng dễ dàng tìm thấy kỷ niệm trong  ký ức tuổi thơ của nhiều người sống bên dòng sông  Nhị Hà (Một tên gọi khác của sông Hồng ở Hà Nội),  Dù không phải là mùa lễ hội  của con người  nhưng cứ mỗi dịp  những vườn đậu vườn cà trên bãi sông ra hoa , hoặc có « khói sóng » trên sông  hình ảnh con Vờ mỏng manh dập dờn từng đám trắng trong để tìm viên mãn cho một mùa giao phối trên mặt sông Hồng. Nghĩ đến mùa Vờ Vờ,nhiều người Hà Nội  nao nao nhớ tới mùa lễ hội tình yêu của những số phận phù du.

Chị Nguyễn Thị Đan giáo viên ở xã Tự Nhiên, huyện Thường Tín  bồi hồi  nhớ lại: .” Ký ức tuổi thơ của tôi hình ảnh những con Vờ nổi lập lờ trên mặt sông, có hình dáng  như những con chuồn chuồn ớt có màu trắng.Chúng tới tấp bay ra, bay vào khi Vờ đến mùa giao duyên. Thân hình con Vờ mềm, có hai cái râu trên đầu giống như châu chấu, vào mùa thu hoạch lúa. Phần cuối bụng mọc ra ba cái lông đuôi, Những cánh vờ  rất mỏng manh,  mỏng manh như  vòng đời của chúng vậy.

Con Vờ chỉ thỏa sức tung bay trong “lễ hội tình yêu”, rồi chết  trong khoảng mấy tiếng đồng hồ sau đó. Xác của những con Vờ tưởng chỉ là loài côn trùng  vô nghĩa.Nhưng với những cư dân ở đôi bờ sông Hồng, nó thật giá trị vô cùng .Bởi nó làm sống động trong lòng họ những ký ức tuổi thơ.Chị Đan  hồi tưởng:”Mỗi năm khi mùa Vờ đến người dân làng tôi nô nức  , hò reo nhau đi hớt Vờ, Người lớn dùng cái sào dài từ từ khều, gạt những búi Vờ đang nổi dập dềnh trên mặt nước vào rá của mình. Những đứa trẻ con thì khúc khích cười đùa, bì bõm lội và nhặt những con Vờ nhỏ góp vào rá Vờ của người lớn. Sau một ngày làm việc vất vả sản phẩm của người dân chúng tôi là những rá vờ đầy ắp, trắng muốt  trở thành một món đặc sản trong văn hóa ẩm thực và hàng hóa có giá trị trao đổi khi kết thúc mùa tình yêucủa loài Vờ.

Sau mùa giao duyên, người ta vớt xác vờ lên đem ra chợ bán  hoặc chế biến những món ăn như :Vờ nấu canh chua.Chỉ 0,5kg Vờ được rửa sạch  xào với mắm muối bột  ngọt vừa đủ,khi những con vờ đã ngấm gia vị thì đổ nước nêm lá chua me , đun sôi thế  là có một món canh chua con Vờ vừa thơm vừa Ngọt lịm rất ngon và ấn tượng chất lượng đồng quê trù mật. Con Vờ còn được chế biến thành nhiều món ăn độc đáo khác như  Vờ xào  rau muống non,Vờ rang tỏi hay sốt cà chua.Những món ăn dân dã giản dị  còn đọng mãi dư âm gợi bao nhiêu hương vị hồn quê.

Những năm gần đây do biến đổi khí hậu, sông Hồng cũng bị  ảnh hưởng không nhỏ,dòng lưu ngày càng cạn kiệt tác động trực tiếp đến môi trường sống của muôn loại phù du khiến cho những con Vờ ngày càng …”vắng bóng” . Mùa vũ hội tình yêu của kiếp con Vờ cứ  mai một dần đi, chỉ còn sống động trong ký ức tuổi thơ của người Hà Nội.

Một dòng sông, không ai tắm  được hai lần  .  Sông hồng cứ thao thiết chảy cùng thời gian.Những người con sống trên nền văn minh sông Hồng có ai còn trăn trở khi thấy mất đi hình ảnh con Vờ trên sông và cúi đầu nghĩ về những nét đẹp của nền văn minh  sông Hồng đang dần mai một  những giá trị của dòng sông?.Câu hỏi được đặt ra :Làm cho mai một kiếp con Vờ ,có ai nghĩ tới trách nhiệm củan con người với thiên nhiên?

SƯU TẦM