Đây là bài viết về văn hóa con người Việt Nam của một bạn du học sinh Nhật khiến cộng đồng mạng xôn xao.

Nội dung bài viết như sau:

Việt Nam – nhà giàu và những đứa con chưa ngoan

Tôi đang là một du học sinh Nhật, có hơn 4 năm sinh sống tại Việt Nam. Với ngần ấy thời gian, tôi đã kịp hiểu một đạo lý giản đơn của người Việt: “Sự thật mất lòng”. Song không vì thế mà tôi sẽ ngoảnh ngơ trước những điều chưa hay, chưa đẹp ở đây. Hy vọng những gì mình viết ra, không gì ngoài sự thật, như một ly cà phê ngon tặng cho mảnh đất này, tuy đắng nhưng sẽ giúp người ta thoát khỏi cơn ngủ gục - ngủ gật trước những giá trị ảo và vô tình để những giá trị thật bị mai một.

Tôi có một nước Nhật để tự hào

Tôi tự hào vì nơi tôi lớn lên, không có rừng vàng biển bạc. Song, “trong đêm tối nhất, người ta mới thấy được, đâu là ngôi sao sáng nhất.” Thế đấy, với một xứ sở thua thiệt về mọi mặt, nghèo

tài nguyên, hàng năm gánh chịu sự đe dọa của hàng trăm trận động đất lớn nhỏ lại oằn mình gánh chịu vết thương chiến tranh nặng nề, vươn lên là cách duy nhất để nhân dân Nhật tồn tại và cho cả thế giới biết “có một nước Nhật như thế”.
Tôi tự hào vì đất nước tôi không có bề dày văn hiến lâu đời nên chúng tôi sẵn sàng học hỏi và tiếp nhận tinh hoa mà các dân tộc khác “chia sẻ”. Từ trong trứng nước, mỗi đứa trẻ đã được học cách cúi chào trước người khác. Cái cúi chào ấy là đại diện cho hệ tư tưởng của cả một dân tộc biết trọng thị, khiêm nhường nhưng tự trọng cao ngời.
Tôi tự hào vì đất nước tôi được thử thách nhiều hơn bất kỳ ai. Khi thảm họa động đất sóng thần kép diễn ra, cả thế giới gần như “chấn động”. Chấn động vì giữa hoang tàn, đổ nát, đói khổ và biệt lập, người ta chỉ nhìn thấy từng dòng người kiên nhẫn xếp hàng nhận cứu trợ và cúi đầu từ tốn cảm ơn. Không có cảnh hôi của, lên giá, cướp bóc, bạo lực nào diễn ra giữa sự cùng khổ. Chỉ chưa đầy một năm sau khi hàng loạt thành phố bị xóa sổ hoàn toàn, sự sống lại bắt đầu hồi sinh như chưa từng có biến cố nào đã xảy ra. Thế đấy, không có những thành tích to lớn để nói về nước Nhật nhưng thương hiệu “made in Japan”, là thương hiệu uy tín vượt trên mọi khuôn khổ, tiêu chuẩn khắt khe, được toàn cầu tôn trọng nhất mà tôi từng biết.

Bạn cũng có một nước Việt để tự hào

Nói Việt Nam là một “nhà giàu”, quả là không ngoa. Giàu tài nguyên, giàu truyền thống, giàu văn hóa… Nhưng con cháu của nhà giàu, sẽ phải đối mặt với những vấn đề nan giải của nhà giàu. Và không phải ai cũng biết cách sống có trách nhiệm trong sự giàu có ấy.
Thật đáng tự hào nếu bạn được lớn lên ở một đất nước được thiên nhiên ưu đãi với rừng vàng biển bạc. Đáng xấu hổ nếu xem đó là khoản thừa kế kếch xù, không bao giờ cạn. Thật tiếc đó lại là những gì tôi thấy. Tại các thành phố, chỉ cần nhà mình sạch sẽ là được, ngoài phạm vi ngôi nhà, bẩn đến đâu, không ai quan tâm. Ở các nhà máy, nếu không biết dồn rác thải ở đâu, họ sẽ cho chúng ra ngoài đường, sông suối, biển cả vì đó là “tài sản quốc gia” – đã có quốc gia lo, không phải việc của mỗi người dân. Tại một đất nước mà 80% dân số sống bằng nghề nông, đất đai, nước ngầm hầu như đã bị nhiễm độc, đến nỗi, người ta nói vui trong năm nữa thôi sẽ là thời đại của ung thư vì ăn gì cũng độc, không ít thì nhiều, không thể khác. Vì sao nên nỗi?
Thật đáng tự hào vì Việt Nam có 4000 năm văn hiến. Thật xấu hổ nếu 4000 năm văn hiến chỉ là một chương trong sách lịch sử chứ không được thể hiện trong cách hành xử đời thường. Thật buồn vì đó cũng là điều tôi thấy mỗi ngày.
Hãy chỉ cho tôi thấy rằng tôi đã sai nếu nói: Người Việt không biết xếp hàng, xếp hàng chỉ dành cho học sinh tiểu học; người Việt không biết tự hào về người Việt, nếu không thì Flappy Bird đã không phải chết yểu đau đớn; người Việt chửi hay còn hơn hát, cứ xách ba lô ra tới thủ đô một chuyến thì sẽ được mục sở thị; người Việt vẫn còn luyến tiếc văn hóa làng xã, giai cấp nếu không phải thế thì họ đã không đứng thẳng người chửi đổng và cúi rạp mình trước quyền lực bất công mà chẳng dám lên tiếng; người Việt có đôi mắt siêu hạng nhất vì nhìn đâu cũng thấy cơ hội để mánh mun, lọc lừa.
Tôi chưa từng thấy đất nước nào mà các bậc mẹ cha dạy dỗ con cháu cố gắng học hành để sau này là bác sỹ, phi công, thuyền trưởng… mà xuất phát không vì đam mê mà vì phong bì nhiều, đút lót dễ, giàu sang mấy hồi… Vì đâu nên nỗi?
Người Việt có một nền di sản độc đáo, một nguồn sức mạnh vô cùng to lớn, ai cũng nhìn thấy, chỉ có người Việt là không thấy hoặc từ chối nhìn thấy. Vì sao nên nỗi?
Tôi đang nhìn thấy một thế hệ, họ không còn biết phải tin vào điều gì, thậm chí còn không dám tin vào chính mình. Là một người Việt – khó lắm! Thật vậy sao?

Những nhận xét của cư dân mạng.
Ngay khi bài viết này được đăng tải đã lan truyền với tốc độ chóng mặt trong cộng đồng mạng. Hàng nghìn người đã bình luận, phần lớn là các bạn trẻ Việt –đối tượng chính được nói đến trong bài viết. Nhiều người tỏ ra đồng tình với ý kiến của tác giả trong bài viết, cho rằng đây là cái nhìn rất chuẩn của một người nước ngoài khi mới tiếp xúc với văn hóa,con người Việt Nam. Theo bạn “Sandy Axiang” thì bài viết “Quá hay và chính xác anh ạ”.
Bạn Miu Điên Loạn cũng đồng tình: “Nói chứ đa số người Việt hay sân si và thích cuộc sống ảo tưởng như vậy mà luôn tránh né sự thật. Cám ơn anh/chị du học sinh Nhật đã góp ý thẳng thắn”.
Bạn Nhân Mã: “Phát biểu chuẩn như dân Nhật. Like mạnh!”
Duy Khanh: “Chẳng thấy khó chịu, chỉ thấy vui vì có người nói đúng ý của mình. Người việt tự sướng về bản thân quá nhiều”.
Bạn Sandy Axiang: “Quá hay và chính xác anh ạ”.
Bạn Miu Điên Loạn: “Nói chứ đa số người Việt hay sân si và thích cuộc sống ảo tưởng như vậy mà luôn tránh né sự thật. Cám ơn anh/chị du học sinh Nhật đã góp ý thẳng thắng”.
Bạn Thao Desinger: “Sao không thấy cái hay để học, cái dở để sửa? Một người Nhật mới sống có 4 năm ở Việt Nam mà họ nhìn thấu cái xấu cái dở, trong khi những con người đầy lòng tự tôn dân tộc, con lạc cháu hồng thì không chịu hiểu và không muốn hiểu. Cứ đi ra bờ hồ mà xem khách du lịch tới Việt Nam vì đất nước này có giao thông kỳ lạ nhất thế giới”.
Bạn LadyCat Cat: “Đúng mà, ra ngoài rồi, tiếp xúc và sống ở nước ngoài rồi mới thấy rõ VN mình lạc hậu kém phát triển như thế nào. Thật sự là người VN không có văn hoá xếp hàng chán lắm, ra ngoài người ta hỏi đến từ đâu, trả lời đến từ VN xong thì người ta thay đổi thái độ liền, buồn lắm”.
Dù cũng có ý kiến phản bác lại những gì mà du học sinh Nhật viết song rất hiếm hoi.
Bạn Do Thu Ha cũng đồng tình với những lý lẽ đưa ra trong bài viết: “Bài viết hay quá. Đúng là có cơ hội tiếp xúc với cuộc sống và văn hóa của nước ngoài, mới thấy cuộc sống dân ta còn quá lạc hậu. Tiền bạc đặt lên hàng đầu cho mọi việc,nhiều người dù học dốt nhưng nhiều tiền vẫn quan nọ chức kia. Ở nước ngoài, làm và hưởng theo năng lực và phấn đấu của bản thân…”.

Nhưng cũng có nhiều người không đồng tình với những điều nói trong bài viết, cho rằng đây là cái nhìn chủ quan, phiến diện, vơ đũa cả nắm.
Theo bạn Khánh Ly: “Bài viết tưởng chừng khách quan, nhưng lại mang hơi hướng chủ quan ngay từ những dòng viết về đất nước Nhật Bản. Liệu đây có phải một sự so sánh khập khiễng? Có thể những dẫn chứng bạn đưa ra là không sai, những đó chưa là gì cả so với một đất nước 90 triệu dân. Nghĩ cả thế hệ người Việt đang rơi vào ngõ cụt liệu có quá bất công với rất nhiều người đang miệt mài cố gắng hay không?”.
Bạn có nickname “Castiel tran” cũng không đồng tình với những ý kiến trong bài viết: “ …còn câu bạn chỉ ở Việt Nam 4 năm? 4 năm bạn biết được hết tất cả những gì đang diễn ra ở cái đất nước hình chữ S này à??? Xin lỗi bạn, bạn đừng nói văn hóa xếp hàng người Việt không có. Chuyện đó xưa rồi bạn. Bạn hãy tới những siêu thị lớn người ta vẫn xếp hàng hằng ngày để đến lượt thanh toán. Còn khi cậu này nói người Việt không biết tự hào vì người Việt, thì cậu cũng đang là một trong số đó. Những người như tôi, những lớp trẻ như tôi cũng giống như bạn bôn ba đi học xa quê mục đích làm gì. Cái thứ nhất là làm giàu cho bản thân trước đã, sau đó đến cống hiến cho xã hội…”.
Cũng có rất nhiều người không đồng tình với một số nhận định trong bài viết, nhưng nên coi đây là bài học để rút kinh nghiệm, coi đây là “cốc càphê đắng”, cứ uống rồi “ngấm dần” để sửa chữa mình tốt hơn. 
Bạn “Peter” chia sẻ: Không phải người Việt nào cũng vậy vì bất cứ đâu cũng có người vầy người khác. Bài viết có phần tiêu cực, không nghĩ đến cái hay và cái đẹp và có phần vơ đũa cả nắm của văn hóa người VN hiện tại, nhưng tiếc thay đã viết rất chuẩn trên nhiều vấn đề… Cha ông ta ngày xưa đã đổ xương máu để tạo ra rừng vàng biển bạc và gìn giữ xây dựng một nền văn hóa ta có thể tự hào, tiếc thay thế hệ chúng ta đã không xứng đáng với những gì đã được kế thừa. Mình phải nghiệm, thay đổi, và ý thức chính bản thân mình để sau này con cháu mình còn có cơ hội để được văn minh với thế giới. Có ném đá tác giả cũng chẳng lợi ích gì...”.

Thật khó để nói bức thư trên là đúng hay sai, nhưng đây cũng là cơ hội để nhìn lại chính mình, để sửa những điểm chưa hay, chưa đẹp trong lối sống, cách ứng xử và văn hóa, để tạo một hình ảnh Việt Nam đẹp hơn trong mắt bạn bè quốc tế.

Nguồn:phunutoday.vn